Nadzór Archeologiczny

Nadzór archeologiczny i konserwacja zabytków to dwie podstawowe dziedziny, związane bezpośrednio z inwestycjami w nieruchomości. Dotyczą one przeważnie dużych inwestycji, o znaczeniu regionalnym, prowadzonych na dużych terenach, np. inwestycji drogowych (budowa autostrad), podczas prac inwestycyjnych w obrębie staromiejskich układów urbanistycznych, itp., ale mogą być niezbędne również podczas budowy domu jednorodzinnego. O tym, kiedy badania archeologiczne muszą poprzedzać prace budowlane decyduje położenie nieruchomości, ewentualnie wiek wzniesionych na niej budynków i budowli.

Nadzór archeologiczny to nic innego, jak ogół prac, mających na celu ochronę zabytków archeologicznych, zgodnie z wymogami Urzędów Ochrony Zabytków. Jest to w szczególności rozpoznanie, zlokalizowanie, eksploracja i udokumentowanie stanowisk archeologicznych.
Musi być prowadzony w trakcie robót ziemnych, na terenach inwestycji budowlanych, mogących potencjalnie doprowadzić do zniszczenia, nieznanych wcześniej, obiektów archeologicznych.
Wykonany prawidłowo nadzór zapewnia dokumentację odsłoniętych zabytków archeologicznych oraz ma niewielki wpływ na pozostałe prowadzone na terenie inwestycji prace.

W wypadku odkrycia znacznej ilości artefaktów nadzór może zostać przekształcony w ratownicze badania wykopaliskowe. Prawidłowo przeprowadzone badania rozpoznawcze minimalizują prawdopodobieństwo wystąpienia takiej sytuacji, a w przypadku jej wystąpienia znacząco ograniczają zasięg obszaru objętego wykopaliskami archeologicznymi.

Testy wykopaliskowe, w trakcie których przebadanych zostaje od 2 do 5 procent powierzchni obszaru inwestycji pozwalają zebrać dokładne informacje o ilości, charakterze i zasięgu występujących na stanowisku zabytków archeologicznych oraz dokładnie oszacować zakres koniecznych badań archeologicznych, niezbędne do ich przeprowadzenia czas, środki oraz koszty tych prac.

Wszystkie prace muszą być wykonywane przez osoby posiadające niezbędne, ustawowo wymagane uprawnienia do wykonywania zawodu archeologa.
Wymóg obecności nadzoru archeologicznego wynika z polskiego prawodawstwa i służy niedopuszczeniu do zniszczenia potencjalnych znalezisk archeologicznych.

Dobrze zaplanowany program prac archeologicznych pozwala, przy wykorzystaniu dostępnych metod badań rozpoznawczych, w sposób adekwatny oszacować ilość i zasięg występowania zabytków archeologicznych, w sposób precyzyjny oszacować koszt przeprowadzenia badań.